De hele weg naar Beiroet is in een waas voorbij gegaan. We moeten weer de zelfde serie roadblocks zijn gepasseerd als op de heenweg, maar daar heb ik niet veel van meegekregen. Ik herinner me nu eigenlijk alleen één, vrij lang oponthoud van die terugweg, en dat ook alleen omdat ik er nog een laatste foto gemaakt heb. Ik heb me achteraf zelfs nog verbaast dat die nog gelukt was, want eigenlijk was m’n rolletje allang vol. Het zat alleen nog in m’n camera omdat ik toch geen nieuwe meer had. Volgens mij heb ik verder de hele reis, diep in gedachte gezeten. De andere jongens waren volgens mij ook erg rustig. Iedereen zal wel met zijn eigen gedachtes hebben gezeten. Zelf verlangde ik al bijvoorbaat terug naar het leven op de post. Daar had ik tenminste het gevoel gehad dat we een belangrijke sociaal maatschappelijke taak uitvoerden. Het door burgeroorlogen verscheurde land, kwam een beetje tot rust in het gebied waar wij zaten. Mensen begonnen weer een beetje met het opbouwen van hun bestaan. Huizen die al heel lang in puin lagen, werden weer een beetje opgebouwd en er was, voornamelijk met ons, een welige handel opgebloeid. Door die naderende Israëlische dreiging was dat echter allemaal in gevaar. Het voelde aan als een kruitvat waarvan de lont bijna is opgebrand. Hoe lang zou dat nog duren? Maar ik ging dus terug naar naar Nederland.
Toen we aankwamen op het vliegveld van Beiroet, stapten we uit en moesten ons eerst weer opstellen in rijen van vier. Ik voelde niets voor die exercitie maar ja, we zaten nou eenmaal in het leger. Dus hebben we ons, netjes genoeg uitgelijnd waarna we in de houding werden gecommandeerd. Alleen nu waren wij die vertrekkende “oude hap” en van het gevoel van kinderen op een spannend schoolreisje, zoals het op de heenreis nog had gevoeld, was niets meer over. Het was eerder een gevoel van, 'moet dit nou echt'?
Daarna marcheerden we naar, ongeveer de zelfde plek als waar we gestaan hadden op de heenweg en ook nu stond daar een nieuwe lichting paraat. Zouden zij nu dat gevoel van dat spannende schoolreisje hebben? Dat gevoel dus dat ik had toen ik net was aangekomen? Het vliegveld was in ieder geval nog in de zelfde erbarmelijke staat als toen, en er waren ook weer de toespraken. We werden bedankt voor de inzet bla bla bla. Ik heb dus niet geluisterd want na een paar woorden dreven mijn gedachtes terug naar de post die ik, zoals bleek, voorgoed verlaten had. Toen het officiële gedeelte achter de rug was werden wij afgemarcheerd en nu kregen wij het applaus, wat nauwelijks tot me door drong. Het viel me pas op toen ik ze zag klappen bij het langs marcheren. Zelf treuzelde ik nog met m’n gedachtes op de post.
Na dat “officiële” gedoe, konden we naar het vliegtuig om in te stappen en ik was me pijnlijk bewust van die laatste stappen op Libanese bodem, voordat ik met grootte tegenzin, de trap naar het vliegtuig op ging. Mijn linker voet is de laatste geweest die de Libanese bodem heeft aangeraakt en met het spreekwoordelijk lood in de schoenen, trok ik hem los van de bodem. Ik geloof niet dat ik ooit met meer tegenzin een trap ben opgelopen. Het voelde veel te definitief aan. Ik wou niet weg maar liep natuurlijk toch gewoon die trap op.
Binnen gekomen liep ik werktuigelijk achter Jan, die voor me liep aan, zette m’n tas en m’n radio ook in het vak voor de handbagage en ging naast hem zitten. Ik neem tenminste aan dat ik m’n spullen in dat vak heb gezet. Kan het zijn dat ik alleen m'n tas in dat vak heb gezet en de radio bij m'n voeten? Ik was me dus helemaal niet bewust van mijn acties en kan me daar ook niet echt iets van herinneren. Mijn film begint weer met:
“Het is erg stil in het vliegtuig. Van de zoemende spanning van de heenreis is niets meer over. Geen spannend gevoel van, Hoe zou het er in het echt zijn en wat zou er gaan gebeuren? Ik voel me verdooft en bedenk dingen als. Hoe zou het zijn geweest als ik niet die trap op zou zijn gelopen, als ik dat geweigerd zou hebben? Er klinken woorden van een stewardess. Iets over een gordel om doen. Tenslotte komt het vliegtuig in beweging, het stijgt op en verlaat libanon. Ik heb het onaangename gevoel dat een deel van mij, in Libanon achter blijft en terwijl we vertrekken, ben ik al begonnen ben met herinneren.”
Na een reis van zo'n vijf uur, begon het vliegtuig weer te dalen, maar die vijf uur weet ik alleen omdat ik op internet heb opgezocht hoelang het vliegen is van Beiroet naar Amsterdam.
Van de vliegreis zelf herinner ik me eigenlijk vooral dat m'n oren zo'n beetje de hele reis dicht zaten en geen slikken of anderszins hielp daar tegen. Halverwege ergens werd er geloof ik een broodmaaltijd geserveerd en, ohh ja, ik meen me ook een paar besneeuwde bergtoppen te herinneren waar we overheen vlogen.
Zolang je op kilometers hoogte zit, zie je verder eigenlijk niets van het land waar je overheen vliegt. Dat is namelijk kilometers ver weg.